Türkiye’den gübre ve kimyasal sevkiyatı yapan alıcılar, ithalatçılar ve lojistik ortakları için pratik rehber – maliyetleri azaltın, gecikmeleri önleyin ve doğru Incoterm’i seçin.
İki senaryo, bir karar
Senaryo A (yanlış Incoterm): Alıcı, CIF (Maliyet, Sigorta, Navlun) sözleşmesini kabul etti, ancak satıcının alıcının deposuna iç teslimatı gerçekleştirdiğini varsaydı. Kargo geldiğinde, liman ücretleri, gümrük vergileri ve son kilometre nakliyesi, sorumlulukların uyumsuzluğu nedeniyle alıcının karaya çıkarma maliyetini iki katına çıkardı.
Senaryo B (sağ Incoterm): DAP (Delivered at Place) ile aynı ticaret yapısı, net sorumluluklar ve belgelenmiş bir gümrük teslim planı ile sunuluyor; maliyetler şeffaf, taşıyıcı ve gümrük müşaviri önceden belirlenmiş ve sevkiyat zamanında tamamlanıyor.
Doğru Incoterm’i seçmek ve doğru belgeleri hazırlamak, sorunsuz bir teslimat ile maliyetli bir gecikme arasındaki fark olabilir.
dokümantasyon, sorunsuz sevkiyatların omurgasıdır
- Gübreler ve birçok tarım kimyasalı belirli ithalat kurallarına tabidir: bitki sağlığı kontrolleri, bileşim analizleri ve bazen tehlikeli madde kontrolleri.
- Doğru evrak işleri gümrük işlemlerini hızlandırır, denetim tetikleyicilerini azaltır ve gözaltına alınma veya yeniden ihraç edilme olasılığını düşürür.
- Bu kılavuz, alıcıların ve lojistik ekiplerinin sevkiyatları hızlı ve yasal bir şekilde gerçekleştirmeleri için pratik, eyleme yönelik adımlara odaklanmaktadır.
Incoterms Seçimi: Alıcı ve Satıcı Sorumlulukları (Uygulamalı Örnekler)
- EXW (Ex Works): Satıcı, malları kendi tesislerinde teslim eder. Alıcı, ihracat gümrükleme, iç nakliye ve tüm ihracat formalitelerini halleder. Yalnızca alıcının Türkiye’de güçlü bir lojistik kapasitesi varsa geçerlidir.
- FCA (Free Carrier): Satıcı, malları kararlaştırılan yerde taşıyıcıya teslim eder. Satıcı genellikle ihracat gümrük işlemlerini gerçekleştirir; bu, konteynerli gönderiler için geçerlidir.
- CIF/CFR: Satıcı, varış limanına kadar taşımayı (ve CIF için sigortayı) üstlenir. Alıcı, ithalat gümrük işlemlerini ve iç teslimatı gerçekleştirir. Alıcılar belirtilenden fazla sorumluluk üstlendiğinde sıklıkla yanlış kullanılır.
- DAP/DPU/DDP: Satıcı, alıcının adresine teslimat yapar (DAP/DPU) veya ithalatı tamamlayıp vergileri öder (DDP). Bu yöntemler, satıcıya daha fazla sorumluluk (ve risk) yükler.
Pratik ipucu: Incoterm’i ve tam olarak belirtilen yeri belgelendirin (örneğin, “DAP — Alıcı Deposu, Rotterdam”), gümrük komisyonculuğu ücretlerini kimin ayarladığını ve ödediğini belirtin ve sigorta kapsamını onaylayın.
Gübreler için zorunlu belgeler
- Ticari Fatura — net ürün açıklaması, HS kodu, miktar, birim fiyat, Incoterm ve satıcı/alıcı detayları.
- Paketleme Listesi — ağırlıklar, brüt/net, palet sayısı, paket tipleri ve varsa BM numaraları.
- Konşimento / Hava İrsaliyesi — fatura detaylarıyla eşleşmeli ve mümkünse Incoterm’i göstermelidir.
- Güvenlik Bilgi Formu (SDS/MSDS) — güncel ve varış ülkesinin dil gereksinimlerine uygundur.
- Menşe Şahadetnamesi (COO) — genellikle tercihli tarifeler veya gümrük işlemleri için gereklidir (Ticaret Odası tarafından verilir).
- Bitki Sağlığı Sertifikası — Gübreler/tarımsal kimyasal hammaddeler için ithalatçı ülkelerin çoğunda zorunludur.
- Analiz / Kimyasal Bileşim Sertifikası — besin seviyelerini ve yasaklı maddelerin bulunmadığını kanıtlayan laboratuvar raporu.
- İhracat Lisansı / İzinleri — Kontrollü maddeler için geçerli olduğu durumlarda.
- Sigorta Sertifikası — Incoterm’in satıcının sigorta yapmasını gerektirmesi durumunda (CIF/CIP).
Kontrol listesi eylemi: Faturadaki HS kodlarını her zaman SDS ve Analiz Sertifikasındaki ürün bileşimiyle çapraz kontrol edin.
Gümrük işlemleri ipuçları ve genel beklemeler
- Gümrüklere önceden haber verin: Taşıyıcı veya komisyoncu aracılığıyla varıştan önce beyanname ve fatura verilerini göndererek varış öncesi işlemleri başlatın.
- Yaptırımlar ve reddedilen taraf kontrolleri: İthalat sırasında bekleme/gözaltına alınmayı önlemek için sevkiyattan önce alıcılar ve alıcılar üzerinde tarama yapın.
- Bitki sağlığı belgeleri: Bitki sağlığı sertifikası eksikse veya uyumsuzsa, gözaltına alınmayı ve test yapılmasını bekleyin; bu durumlarda hızlı bir aracı kurumdan yardım alın.
- Gümrüklü antrepolar: Belirsiz gümrükleme için malları iade etmek yerine geçici olarak gümrüklü antrepoya yerleştirin.
Yaygın tutma tetikleyicileri:
- Tutarlı olmayan HS kodları
- Eksik veya süresi dolmuş sertifikalar
- Uyuşmayan ürün açıklaması ve SDS
- Beyan edilmemiş tehlikeli bileşenler
Paketleme, etiketleme ve tehlikeli madde hususları
- Etiketleme: Ürün adını, HS kodunu, parti numarasını, net ağırlığı, üreticiyi ve menşe ülkesini ekleyin. Tehlikeli gübreler için BM tehlike işaretlerini ve acil durum irtibat numaralarını yapıştırın.
- Paketleme: Dayanıklı paletler, shrink wrap ve güvenli variller/kutular kullanın. Uzun yolculuklar için deniz/liman nemini ve istifleme yükünü göz önünde bulundurun.
- Tehlikeli maddeler: Ürün IMDG/ADR/IATA kapsamında tehlikeli olarak sınıflandırılıyorsa, sertifikalı ambalaj, DG beyanları ve eğitimli taşıyıcılar/işleyiciler sağlayın.
En iyi uygulama: Varışta durumla ilgili anlaşmazlıkları önlemek için, sevkiyat öncesi klasörünüzde bir ana paketleme fotoğraf sayfası bulundurun.
Örnek sevkiyat zaman çizelgesi ve kontrol listesi
Örnek zaman çizelgesi (deniz taşımacılığı, 40 fitlik konteyner):
- 14. Gün: Sözleşme imzalanır; Incoterm kabul edilir; alıcı ithalat gerekliliklerini onaylar.
- 10. Gün: Satıcı ürün dosyasını (SDS, CoA) hazırlar, gerekirse COO ve bitki sağlığı sertifikası başvurusunda bulunur.
- 7. Gün: Ürünler paketlenir ve paletlenir; taşıyıcı rezervasyonu onaylanır; ihracat gümrük beyannamesi sunulur.
- 3. Gün: Konteyner doldurulur; sevkiyat belgeleri hazırlanır ve alıcıya/komisyoncuya iletilir.
- 0. Gün: Gemi ayrılır.
- 20–30. Gün: Gemi varışı; alıcı komisyoncusu ithalat beyannamesi sunar; gümrükten çıkış (belgelerin usulüne uygun olduğu varsayılarak).
Yaygın dokümantasyonla ilgili gecikmeler
| Neden | Frequency | Tipik maliyet etkisi |
|---|---|---|
| Eksik bitki sağlığı sertifikası | 15% | 1.500-8.000 € (test, depolama) |
| Yanlış Incoterm anlayışı | 20% | Değişir — iki katına çıkarılmış maliyet |
| HS kodu uyumsuzlukları | 25% | 500-10.000 € (para cezaları, yeniden sınıflandırma) |
| DG etiketleme hataları | 8% | 1.000-5.000 €Estimates for planning purposes only. |
Dokümantasyon ve Incoterm seçimleri ticari kaldıraçlardır. Doğru evrak işleri ve net sözleşmesel sorumluluklarla, alıcılar ve satıcılar denetimlerden, gecikme ücretlerinden ve gereksiz maliyetlerden kaçınabilirler. Türkiye’de kişiye özel operasyonel destek ve güvenilir lojistik ortakları için., Lojistik ortağı önerileri için Demiral ile iletişime geçin — Tedarik zincirinizin hareket halinde kalmasını sağlamak için sizi güvenilir taşıyıcılar, brokerlar ve test laboratuvarlarıyla buluşturuyoruz.